Ruch i jego wpływ na rozwój dziecka

Ruch jest przejawem życia, jest czynnikiem kształtującym organizm człowieka i jego funkcje. Aktywność fizyczna jest szczególnie ważna u dzieci, które znajdują się w fazie intensywnego wzrostu. Występujący  u dzieci „głód ruchu” jest wyrazem podświadomej chęci zaspakajania tej potrzeby, zapewnienia niezbędnego czynnika stymulującego rozwój. Dlatego aktywność ruchowa powinna być rozwijana już od najmłodszych lat. W okresie niemowlęcym, poniemowlęcym  i wczesnodziecięcym rozwój psychiczny i ruchowy dziecka są ze sobą bardzo ściśle powiązane. Oznacza to, że prawidłowy rozwój poznawczy nie jest możliwy bez odpowiedniej aktywności motorycznej, która stanowi źródło doznań i pobudzeń prowokujących układ nerwowy dziecka do działania, czyli rozwoju.
Rozwój ruchowy przedszkolaka odbywa się w dwóch kierunkach:
– rozwoju ruchów swobodnych
– rozwoju ruchów narzędziowych (tzw. praksje).

Ruchy swobodne to wszystkie te ruchy charakterystyczne dla człowieka, między innymi: przechodzenie, pełzanie, czworakowanie, skoki, wspinanie się, bieganie, równowaga, rzuty, skakanie.

Ruchy narzędziowe (praksje) to wszystkie ruchy, które człowiek musi opanować, aby prawidłowo posługiwać się sztućcami, wykonywać codzienne prace domowe i samoobsługowe z użyciem narzędzi codziennego użytku, wykonać pracę plastyczną, wycinankę czy ulepić plastelinowego ludzika, czyli: wycinanie, przedzieranie, malowanie, rysowanie, stemplowanie, lepienie, wkładanie klucza do zamka, zapinanie guzików, zamków błyskawicznych, wiązanie szalików, zakładanie czapki itp.

Ruch w każdej postaci u dzieci w wieku przedszkolnym wpływa na:

  • wprowadzenie radosnego nastroju i dobrego samopoczucie dziecka
  • podnoszenie stanu zdrowotnego dziecka
  • stwarzanie dobrych warunków dla czynnego wypoczynku
  • poprawianie ogólnego rozwoju dziecka
  • rozwijanie sprawności  fizycznej
  • wyrabianie dodatnich cechy i postaw: świadomej dyscypliny, karności,umiejętność zespołowego współdziałania i współzawodnictwa, przeciwdziałania w niepowodzeniach, zaangażowania uczuciowego, rozładowywania napięć i emocji
  • zmniejszenie ryzyka otyłości dziecięcej

Zabawom ruchowym przedszkolaków towarzyszy:

  • duże zaangażowanie uczuciowe
  • przeżywanie dużych emocji
  • nieskrępowana radość i zadowolenie
  • wypoczynek i odprężenie
  • kształtowanie woli i charakteru
  • współdziałanie z rówieśnikami
  • rozwój wrażeń i spostrzeżeń
  • rozwijanie spostrzegawczości i bystrego pojmowania istoty zjawisk
  • logiczne myślenie w związku z praktyczną działalności
  • rozwijanie pamięci i twórczej wyobraźni dzieci.

Zabawy ruchowe wpływają na rozwijanie:

  • samodzielności
  • śmiałości w kontaktach z innymi dziećmi
  • pomysłowości i kreatywności
  • panowanie nad sobą
  • dokładności
  • zdyscyplinowania.

Dajmy dzieciom szansę na ruch organizowany w formie zabaw ruchowych, jazdy na rowerze, spaceru, pływania, zabaw przy muzyce.   Stwarzajmy dzieciom szansę na ruch swobodny. Wykorzystujmy naturalne wzniesienia i obniżenia terenu napotkane w czasie spaceru.
Dajmy dzieciom szansę na zebranie własnych doświadczeń – upadki, zadrapania, nie unikniemy tego w życiu codziennym. Zrezygnujmy ze spacerów ”za rączkę” na rzecz swobodnego „zdobycia” murków i górek.

Wykorzystujmy chęci dzieci do pomagania w codziennych domowych pracach, w sprzątaniu, odkurzaniu, gotowaniu. Dzieci uwielbiają takie prace, przy ich wykonywaniu uczą się, bawią i zdobywają doświadczenia przydatne w dorosłym życiu. Pamiętajmy, ograniczanie aktywności ruchowej jest zdecydowanie niekorzystne, gdyż opóźnia rozwój fizyczny i psychiczny dziecka.

Literatura

  • Owczarek S.- „Gimnastyka Przedszkolaka”
  • Wlaźnik K.- „Wychowanie fizyczne w przedszkolu”. Przewodnik dla nauczyciela.
  • Nadachewicz K.- „Rola nauczyciela w rozwoju ruchowym dziecka”.

GRAŻYNA DOBOSZ
%d bloggers like this: